Doorgaan naar hoofdcontent

#254 Leer mij Makjan kennen

Gisteravond tijdens een lezing over haar boek en tentoonstelling, liet Mandy van Dijk een foto zien van de ‘Makjan’. Een torpedoboot die ten tijde van de Eerste Wereldoorlog in de haven van Urk lag om ontsnapte krijgsgevangenen terug te brengen naar Duivelseiland. 

Urk kent ook een straat ‘Makjan’. Heb ik altijd een beetje een vreemde straatnaam gevonden en ik wist nooit waar de term zelf op sloeg. Het zal wel iets uit de Zuiderzeetijd of iets nautisch zijn, dacht ik tot voor kort, of een zeebank. De omliggende buurten heten immers Ankerplaats en Middelbuurt.

Ook heet er een straat, nooit geweten, ‘Havelaar’. Vernoemd naar de veerdienst tussen Urk en Kampen, zo begreep ik van een erfgoeddeskundige. Maar wat betekent Havelaar zelf dan? Misschien een vogelsoort? Na wat zoeken op Google kwam ik niet verder dan dat Havelaar afkomstig is van Max Havelaar, de 19e -eeuwse koloniale aanklacht van Multatuli.

En Indonesië is ook meteen de link met Makjan. Want urenlange zoekpogingen op Google ten spijt, kom ik niet verder dan een vulkaaneiland in de Noord-Molukken die de naam Makian draagt. Op een oude kaart staat het vulkaaneiland aangeduid als Makjan, waarschijnlijk zo uitgesproken en op die manier door de Nederlanders opgeschreven.

Makjan vind ik ook altijd een opvallende naam, omdat het mijn eerste voornaam bevat. Misschien is het wel een bijnaam voor een vergeten zeeheld ofzo, peinsde ik vanochtend boven een kopje koffie. Een verbastering van bijvoorbeeld ‘Makke Jan’. Of misschien een Indonesische manier om de naam Jan Mak uit te spreken. Want zoals het gaat met dit soort vreemdsoortige online zoektochten, ineens vind je jezelf terug in één of andere familiestamboom. Mak was ten tijde van de Nederlandse overheersing een veelvoorkomende familienaam in Indonesië.

Veel te vergezocht allemaal natuurlijk. En het klopt ook niet: een achternaam is in een groot gedeelte van Indonesië ongebruikelijk. In het paspoort van Soekarno stond gewoon ‘Soekarno’. Zo leer je nog eens wat.

Het bracht me wel naar een pagina over Makke Janne, een kastanjeboom van 300 jaar oud die een blikseminslag én de hakwoede van Keizer Wilhelm II heeft overleefd. Prettige bijvangst.

Goed, de meest plausibele theorie is dus: de straat Makjan is vernoemd naar de torpedoboot Makjan, die op zijn beurt weer is vernoemd naar het Molukse vulkaaneiland Makian.

Kan ook zijn dat ik compleet scheef zit. Wie meer weet mag het zeggen.

Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

#350 Kwartaalrapportage IX

Mensenkinderen, wat vliegt de tijd. Is het zomaar alweer eind maart. Zomertijd. De eerste kwart zit erop. De kop is eraf. Tijd voor de eerste kwartaalrapportage van ’26. Lezen gaat in golfbewegingen. Soms lees je drie of vier boeken achter elkaar, en soms lees je een hele maand niet. Maart was zo’n maand waarin ik niet het juiste boek kon vinden. Komt vast wel weer. Dit jaar wilde ik het anders aanpakken. Na het lezen van het eerste boek besloot ik dat het volgende boek verband moest houden of een link moest hebben met het vorige boek. Een soort boekenalgoritme. Dat kon twee kanten opgaan: of ik zou heel makkelijk onverwachte titels gaan lezen, of ik zou eindeloos moeten zoeken naar een goede titel en daardoor juist minder gaan lezen. Allebei de situaties zijn het geval, denk ik. Maar goed, hierbij dus het algoritme tot zover. Wie weet zit er een leuke titel voor je tussen. Wie weet ook niet. Dat mag je lekker helemaal zelf weten. Leuk he? Hoax -  Jan-Willem van Prooijen ...
2 reacties
Meer lezen

#177 terug Europa in

In Europa – proloog Als ik de vraag zou krijgen welk boek hét beste geschiedenisboek ooit is, zou ik meteen naar de boekenkast lopen om er een dikke pil uit te pakken. Er bestaan zoveel mooie, goede en interessante geschiedenisboeken (en stripboeken), maar ééntje steekt daar toch wel echt met kop en schouders bovenuit. En het is dit jaar 20 jaar geleden dat het boek uitgebracht werd. Het beste geschiedenisboek ooit blijft, in mijn optiek, In Europa van Geert Mak. Europese Steinbeck Geert Mak is geen historicus, zoals hij dat zelf vaak op bescheiden toon benadrukt. Hij is een journalist. Maar dat juist die twee dingen, journalistiek en geschiedkunde, bijzonder goed samengaan, heeft Mak met zijn In Europa bewezen. Er is geen ander boek als dit boek. Het zijn twee reizen die Mak hier maakt: eentje door het Europa van 1999 en eentje door die hele akelige, spannende, bewonderingswaardige en dynamische twintigste eeuw. Hij liet zich er voor inspireren door John Steinbeck, een Amerika...
4 reacties
Meer lezen

#208 De mensheid zal nog van mij horen

Mag je een boek bejubelen alvorens je hem uitgelezen hebt? Ga het toch doen. In de podcast Radio Romano, een voortzetting van de Krokante Leesmap, werd het nieuwe boek van Joris van Casteren getipt. Bekend van titels als Lelystad, Het been in de IJssel en Het zusje van de bruid. De titel van dat boek over de man die jarenlang zijn overleden moeder in huis bewaarde heb ik zo snel niet paraat. Lelystad was een toffe leeservaring, kan niet anders zeggen. Zijn manier van schrijven - kort en afstandelijk en juist daardoor ironisch – trok me in een mum van tijd door dat hele boek heen. Van Casteren heeft een oog voor het menselijk tekort, en er is niets mooiers dan het menselijk tekort. Even zonder gekheid, de boeken van Van Casteren zijn niet enkel droog of grappig. Vaak juist een beetje luguber. Zoals Het been in de IJssel, wat gaat over, nou ja, een gevonden menselijk been in de IJssel. Dat boek is een zoektocht naar de eigenaar van dat been, wat hem uiteindelijk helemaal naar Duitsland l...
Een reactie posten
Meer lezen