JMZWAAN

Op een veel te warme herfstdag stapte ik vanuit een oude polder een oude dijk op. Geïnspireerd door Dwars door de Lage Landen, een serie die ik onlangs pas bekeken heb, trok ik de wandelschoenen aan voor een podwalk. Daan Schuurmans vertelde ondertussen over Floris V, der keerlen god , die boeren bewegingsvrijheid bood en aan het polderen sloeg. ‘Zie je die dijk?’, vroeg Daan, ‘nu ligt die zeker vijf meter hoger dan het land, maar toen hij aangelegd werd, was dat nog niet zo. Doordat de boeren sloten groeven waar het water in weg kon stromen, daalde ook het land. Inklinken heet dat. De bodem daalde op sommige plekken wel vier tot vijf meter!’ En zo vertelde hij nog wel meer geinige weetjes. Zoals dat Floris’ vader, Willem II van Holland, tijdens een invasie door het ijs zakte in een Noord-Hollands meer, waar vijandige West-Friezen hem verzopen. Toen ze in de gaten kregen met wie ze te maken hadden begroeven ze het lichaam op een geheime plek. Floris is later zelf op zoek gegaan naa...

Rotziekte. En: wat jammer. Want dat is het. Paulien Cornelisse is overleden. 50 jaar nog maar. Als er iets is dat men van haar leren kon, is het die vrolijke nieuwsgierigheid waarmee ze keek naar de wereld om haar heen. Of het nu de menselijke conversatie of mos in een Japans bos was, Paulien kon zowel op beeld als op schrift een spotje op iets richten om te laten zien hoe bijzonder ogenschijnlijk gewone dingen kunnen zijn. Van de ingeademde ‘jah’ tot de oer-Hollandse ‘héhé’, en van het zielige mannetje op de stoplichtknop tot obscure vaatplanten in bossen. Je viel, als je haar werk las of bekeek, van de ene verwondering in de andere.  Haar observaties wist ze geestig neer te pennen in boekjes die altijd met zorg en liefde werden samengesteld en uitgegeven. Paulien Cornelisse was een boekenliefhebber die wist wat ze andere boekenliefhebbers cadeau deed. Een nieuw verschenen titel van haar was reden voor een bezoekje aan de boekhandel en altijd een feestje. Naast haar vrol...

Van alle maanden die onze kalender telt, vind ik september toch wel de fijnste. Het is een typische tussenmaand: de overdracht tussen zomer en herfst. Het is nog even genieten van het laatste restje zomer en alvast zin hebben in de knusheid van het najaar. En dan moet oktober nog komen, met al zijn mooie kleuren. Ja, dit is mijn tijd. Het is ook een fijne tijd omdat alles weer op gang komt. Er is weer nieuws, er is weer wat reuring. Er worden aankondigingen gedaan voor het komende seizoen. Veel dingen waar ik naar uit kijk en waar ik zin heb. Zo zie ik ontzettend uit naar: Ramsey Nasr die een ontzettende Sinterklaas gaat spelen. Ben heel benieuwd naar zijn 'dag hoor!'.  De boekverfilming van Sunrise on the reaping , omdat de trailer er gewoon ontzettend goed uit ziet. Het boek De ongelooflijke geschiedenis, van de lieden van De ongelooflijke podcast. Het hommage-album van S&W dat ineens werd aangekondigd, door Luc Cromheecke (scenario) en Kristof Fagard (tekeningen)....

De lege blik in Alexanders ogen joegen me toch wel een beetje schrik aan, meer nog dan het hoopvernietigende nieuws dat hij zojuist tegen Eva had verteld. AI gaat ons allemaal doden. Het zal geen onderscheid maken, niemand sparen. We zijn verloren en er is niemand die ons redden zal. Kijk nog maar eens goed om je heen en verzamel alles wat je liefhebt. Streel het, bemin het, neem het tot je en fluister het zachte woordjes toe. Over tien jaar is alles weg. En kijk eens wat we nu al verliezen. Afgelopen zomer liep ik op een onbestemde middag over een kermis in Joure. Het viel me op dat die typische afbeeldingen op attracties, met van die vage lijnen en randen, alsof het met een spuitbus is aangebracht, allemaal vervangen waren door kunstmatig gegenereerde afbeeldingen. De kermiskunst zoals we die kenden is niet meer. Als ik in de bibliotheek ben, valt het me steeds vaker op dat nieuw binnengekomen boeken een AI-gegeneerde omslag hebben. Meestal zijn het titels van kleine uitgeverijen...

Met het starten van je werkweek is de vakantie voorbij, en halverwege de eerste werkdag voelt de vakantie alweer als iets van lang geleden. Toch ben ik gevoelsmatig nog op zomervakantie, en dat komt door het boek dat ik momenteel lees. Het was de afbeelding op de kaft die mijn aandacht trok, de knalrode titel die lekker resoneert met de blauwe achtergrond en de veelbelovende ondertitel. De Byzantijn, is de titel, van auteur Mark. H. Stokmans. Ook bekend van Spiegeldagen en zijn debuutroman Land van Echo’s. De ondertitel: Een Venetiaans epos. Het had eigenlijk een zomerboek moeten zijn, voor aan het zwembad of zo, maar het paste niet meer in mijn koffer. Het is een best een dikke pil, waar ik normaal gesproken niet moeilijk over doe - een fysiek boek blijft volgens mij beter dan een scherm - maar ditmaal kon ik geen offers brengen. Het boek moest maar even wachten tot mijn terugkomst. In De Byzantijn nodigt de 80-jarige Alessandro Ortolani de Nederlandse schrijver Ruben uit om zij...

De Rijp is niet groot. Een lintdorpje is het maar, aan een vaartje, midden in Noord-Holland. Dat zie je ook meteen aan de houten geveltjes en schuine huisjes, aan de vaart die hoger ligt dan de autoweg, aan de auto die je parkeert op een kade van een halve meter. Water is in dit land nooit ver weg. Musea ook niet. Daarom zijn we hier, we hebben een museumdagje.  Het museum waarvoor we kwamen ging pas om half 2 open, dus besloten we om eerst In ’t Houten Huis te bezoeken, het dorpsmuseum van dit Hollandse plaatsje. Van een enthousiaste ontvangstdame mochten we inleidende film van ongeveer 7 minuten zien. Als we zin hadden, mochten we daarna ook nog een andere film zien, die ook ongeveer 7 minuten zou duren. Prima, knikten wij, zet maar aan. We zagen klompen door drassig landschap sjokken terwijl een stem begon te vertellen. De Rijp werd in de 13 e eeuw gesticht door voormalig duinbewoners, die vanaf het drassige land de zee optrokken voor visvangst, later ook voor de beroemde har...