#561 Een weekendje aan de andere kant van het IJsselmeer

Het weekendje weg laat zich samenvatten in drie woorden: regen, regen en nog eens regen. 

Maar we hebben meer gezien dan regen. Een uitgebreidere samenvatting hieronder: 

Donderdag

We zouden overnachten op een camping in een bosrijke omgeving van de Wieringermeer. Omdat we pas in de middag konden inchecken zouden we eerst een soort ‘happen en stappen’ doen in Petten, een dorpje in de duinen waar ik nog nooit eerder van had gehoord. Daarvoor reden we eerst over het oude Noord-Hollandse land, langs nieuwe en door oude polders. Onderweg stopten we even in Kolhorn, een typisch Hollands dorpje achter een dijk. Ooit had het haventje een dorpje en een levendige visserijsector, nu is het volledig opgeslokt door nieuw land. Op de deur van een gemeenschapsgebouwtje was een gedicht geplakt over de Ansjovisvangst. Ik las de woorden ‘domme dijk’. De huisjes in het dorpje deden met hun groene geveltjes en witte makelaartjes verrassend vertrouwd aan.

Zuiderzeeherinnering in Kolhorn

We reden verder naar Petten over oude kronkelwegen en rechte polderbanen. Af en toe klommen we een dijkje over en reden we weer een nieuwe polder in. De kop van Noord-Holland is een lappendeken van polders en droogmakerijen, aan elkaar genaaid met dijken en dammen.

Eenmaal in Petten kregen een woordzoeker en konden bij verschillende horecagelegenheden naar woorden zitten zoeken, terwijl we een klein hapje kregen aangeboden. Bij ieder hapje zat een flinke schep atjar tampoer, gefermenteerde kool uit een potje. Ondertussen leerden we over de geschiedenis van Petten. Het dorp was in de Tweede Wereldoorlog compleet afgebroken voor de komst van de Atlantikwal en na de oorlog op steenworp afstand weer opnieuw opgebouwd. Dat was niet de eerste keer: in 1421 werd het dorpje al in zijn geheel verzwolgen door de zee en landinwaarts weer opgebouwd. Van dat dorp werd in de 18^e eeuw nog een flink gedeelte door de zee opgeslokt. Het viel Petten allemaal niet mee.

Een sympathiek kerkje in het sympathieke Petten

We checkten in op een fijne camping, ten noorden van Wieringerwerf. Over lange wegen en diepe akkers reden we naar Wieringerwerf voor boodschappen. Met zijn jaren ’40 woningen en drie kerken had het net zo goed een dorpje in de NOP kunnen zijn. We reden nog even langs de terp, de werf, waar tijdens de onderwaterzetting enkele gezinnen naar toe waren gevlucht.

Vrijdag

Een geluk dat we aan paraplus hebben gedacht. Op een regenachtige ochtend klommen we de dijk op om het Monument Opgeblazen Dijk Wieringermeer te zien. Om te voorkomen dat de geallieerden de vlakke polder als landingsplek zouden gebruiken, bliezen ze op deze plek de dijken op om de nieuwe polder onder water te laten lopen. Het water stroomde met zo’n enorme kracht de polder in, dat er nog steeds twee kolken aanwezig zijn van respectievelijk 20 en 26 meter diep. Op een kaart zien we hoe het water de polder binnenstroomde. De 9.000 inwoners van de polder moesten op de vlucht. Een half jaar was de polder weer droog gepompt. Ongeveer 80% procent van alle gebouwen en infrastructuur was compleet verwoest door het water.

Het monument voor de inundatie van de Wieringermeer

Op naar Den Helder! Een stad waarvan er wordt gezegd dat je er ten allen tijden je auto op slot moet houden en je knip op je hart. Ook Den Helder heeft best wat pech gehad in de Tweede Wereldoorlog. Als men aan bombardementen denkt, denkt men aan plekken als Rotterdam en Den Haag, misschien nog aan Hengelo. Terwijl met meer dan 150 bombardementen Den Helder zich de meest gebombardeerde plaats in Nederland mag noemen.

In onze oren hoorden we Daan Schuurmans vertellen over de geschiedenis van Den Helder, over Willem Frederik (de latere koning Willem I), die samen met Engelse en Russische troepen op de stranden van Den Helder landt om de macht in de Bataafse Republiek terug te grijpen. Een interessant maar ondergesneeuwd hoofdstukje in onze geschiedenis. Die hele 18^e eeuw is ondergesneeuwd gebleven trouwens.

We lopen langs Fort Kijkduin en besluiten een kijkje te nemen. Napoleon heeft hoogstpersoonlijk opdracht gegeven voor de bouw van dit fort. Hij kwam op werkbezoek en zag de strategische ligging van Den Helder, waar hij een belangrijke marinehaven van wilde maken. Den Helder moest het Gibraltar van het Noorden worden. Napoleon had soms ook best geinige plannetjes.

Het (kindvriendelijke) museum in het fort biedt een leuke rondleiding met een fijne audiotour. Een aanrader als je ooit in deze contreien bent en wat tijd te besteden hebt.

Fun Fact: in Den Helder staat de oudste (en mooiste) Hindoetempel van Nederland. 

We zochten de auto weer op en reden naar Hippolytushoef, de hoofdplaats van het voormalige eiland Wieringen. Ook hier geeft de bevolking te kennen nog een eilandgevoel te ervaren, en ook hier zeggen ze nog steeds ‘op’ in plaats van ‘in’ als ze over Wieringen spreken. Op Wieringen glooit het een beetje. En als je door de dorpjes rijdt of loopt, krijg je inderdaad een beetje een Waddeneilandgevoel.

Zaterdag

We reden terug door de Wieringermeer. Deden nog een rondje door Kreileroord, een dorp dat eigenlijk niet gebouwd mocht worden. In de jaren ’50 werd er begonnen aan de bouw van dit dorp, om landarbeiders te huisvesten, maar de landbouwmechanisatie haalde de plannen in. De bouw werd gestaakt en Kreileroord bleef wat het was: een dorpje van drie straten en verder niets. In 2018 is er een zendmast geplaatst. Sindsdien hebben de bewoners mobiel bereik.

Kasteel Raboud, Medemblik

In Medemblik bezoeken we Kasteel Radboud. We leren er over de Friesen die hier ooit de dienst uitmaakten en over opdringerige Franken. Floris de Vijfde (die van het Muiderslot) trouwde zich in bij een Friese familie en maakte het gebied tenslotte Hollands. Die Floris had het wel slim bekeken allemaal.

Daar heb je 'm zelf 

Via het schitterende Enkhuizen rijden we over de dijk weer terug naar onze eigen polders. En tenslotte naar mijn eigen voormalige eiland. In die paar dagen hebben we veel gezien, ontdekt en geleerd van de kop van Noord-Holland. Oude steden, gebombardeerde steden, nieuw land en voormalige eilanden. Nederland is prachtig voor wie het maar zien wil.

Zolang het zonnetje maar schijnt. 

De haven van Den Oever, Wieringen