#582 Atoomstijl in klare lijnen

Iedereen die wel eens een stripboek openslaat kent vast de term ‘Klare Lijn’. Dat is een tekenstijl waarin veel stripverhalen worden getekend. Het bekendste voorbeeld van een strip in klare lijn is Kuifje. Je zou Suske en Wiske mogen classificeren in deze stijl, maar eigenlijk alleen de albums die verschenen zijn in ‘de Blauwe Reeks’, ofwel de verhalen die Vandersteen tekende in opdracht van Hergé (de tekenaar van Kuifje).

Hoewel Hergé de stijl perfectioneerde, is hij niet de uitvinder van de stijl. Die staat in een lange traditie van 19e-eeuwse beeldverhaal en jugendstilvormgeving. Ook het werk van de Japanse Hiroshige mag als voorloper beschouwd worden. Hergé liet zich graag door dit werk inspireren. Dat zie je bijvoorbeeld terug in het album Kuifje in Tibet, waar later Paul Geerts weer op terugviel bij zijn album Sagarmatha. Een tof album baaidewee.

Overigens liet ook Vincent van Gogh zich inspireren door Hiroshige. De Nederlandstalige Wikipediapagina is maar bijzonder kort. Terwijl zijn werk Ruwe zeeën bij de draaikolken van Awa fantastisch is. Zijn evenknie Hokusai is dan wel weer een stuk bekender, je weet wel, van die golven. Ook fantastisch.

De klare lijn dus. Kenmerken van de stijl zijn:

• De figuren zijn cartoonachtig, maar het decor is realistisch.
• Alleen de essentiële lijnen worden neergezet, de rest wordt niet getekend.
• In de lijndikte zit weinig tot geen variatie.
• Heldere vlakverdeling in de tekeningen.
• De tekeningen staan ten dienste van het verhaal en is een middel om een helder verhaal te vertellen.

Maar pas op, de Klare Lijn moet je niet verwarren met de Atoomstijl. Die lijkt ontzettend op de Klare Lijn, maar mag zo absoluut niet genoemd worden. De Atoomstijl is toch echt wat anders, al is het niet exact te definiëren wat er nu precies onder valt.

De Atoomstijl verwijst naar de jaren ’50 van de vorige eeuw, waarin optimisme, atoomenergie en design overal aanwezig waren. Dit kwam allemaal samen op de Expo 58, de Wereldtentoonstelling in Brussel, met de opening van het Atomium.

De Atoomstijl lijkt dus op de Klare Lijn, maar:

• Er zit meer variatie in het lijnenspel.
• De figuurtjes zijn wat dynamischer.
• Het draait meer om beweging.
• De verhalen hebben vaak een mix van hoekige decors en aerodynamische lijnen.
• Veel aandacht voor design.
• De figuren mogen ook best een grote neus hebben. (Er bestaat ook een Groteneuzenstijl, denk aan Asterix). 

Een bekende naam in deze stijl is de Franse tekenaar Yves Chaland. Hieronder zie je wat prentjes van zijn hand. De tekenaar Oliver Schwartz mag zich zijn opvolger noemen. Leestip: Piccolo in Veldgroen.

Werk van Yves Chaland en een mooi voorbeeld van de Atoomstijl

Dichterbij huis zou je Henk Kuijpers (Franka) ook onder de Atoomstijl mogen rekenen. Een Nederlandse tekenaar die buiten Nederland meer bekendheid geniet dan hier. Franka is dan ook misschien wel het enige Nederlandse stripfiguur die is uitgebroken naar het buitenland. 

Vooruit, Hanco Kolk mag je er ook toe rekenen. Maar die man kan alles. Leuk album: Tulpen uit Istanboel. 

Oh ja, beide termen 'klare lijn' en 'atoomstijl' zijn gemunt door de Nederlandse tekenaar Joost Swarte, zelf een grote naam in deze stijl. Voor de liefhebber: ik ontdekte deze blog! 

Heb wel weer eens zin in een goed stripboek. Op 15 augustus is er weer het Kamper Stripspektakel. Ik zal maar vast een lijstje maken.

Deze titel staat er in ieder geval op:

Klik maar lekker op de linkjes en laat je maar lekker betoveren door al het moois wat je ziet. En lees meer strips!