#583 Leve Fiep!

De eerste prenten, nog van voor de oorlog, zijn allemaal in zwart-wit. Pas vanaf de jaren ’50, wanneer ze voor het Parool werkt en mag illustreren voor een collega die kinderverhalen schrijft, pakt ze uit met kleur. En hoe!

In het Rijksmuseum wordt deze zomer werk van Fiep Westendorp tentoongesteld. De vrouw die vormgaf aan Jip en Janneke, Floddertje, Puk van de Petteflet, Otje, enzovoort, enzovoort. Denk je aan Jip en Janneke, dan zie je die twee silhouetten. Denk je aan Puk, dan zie je dat karakteristieke rode karretje. De illustraties van Fiep staan in menig geheugen gegrift. Maar Fiep was meer dan gewoon een illustrator.

Pas als je er met je neus bovenop staat valt het op hoeveel werk er in een prent moet hebben gezeten. Je ziet hier en daar nog wat potlood, correctievloeistof of een onderdeel dat ergens is uitgeknipt en opgeplakt. In de krant die Tos (de kok zonder papieren) leest, heeft Westendorp zorgvuldig knipsels uit een echte krant geplakt. Een lamp in de woonkamer van Jip en Janneke is niet getekend, maar ook uitgeknipt en opgeplakt. In een andere prent vol ecoline kiest ze er zomaar voor om een overhemd van een figuurtje in kroontjespen te zetten in plaats van te schilderen. Het pakt geweldig goed uit.

Je ziet haar gewoon zitten aan een werktafel, met papier, kroontjespennen, ecoline, potloden en stiften. Eindeloos aan het uitproberen, bijsnijden, bijschaven. Volgens de inleidende tekst op de muur spat het werkplezier van de prenten af. En dat is ook echt zo.

Bij de toeschouwers vertaalde dat zich in kijkplezier. In het zaaltje klonken geregeld zinnen als: ‘ooooh, de Krullevaar!’, ‘deze ken ik nog!’ en ‘bijzonder eigenlijk he?’. In het expositiezaaltje van het verder zo gewichtige Rijksmuseum heerste een bijzonder opgewekt sfeertje. Kan ook niet anders met het werk van Westendorp. Het doet je automatisch glimlachen.

En toch kon ik niet laten om te denken aan A.I. Hoe die verderfelijke technologie alle vrolijkheid, verwondering en verbeeldingskracht uit ons ramt. Dat je bij een gefabriceerd plaatje nooit kunt afvragen hoe dat precies is gemaakt, hoe de handen bezig zijn geweest. Dat er nooit werkplezier in kan schuilen. En dat het ook nooit zoveel plezier kan geven bij het zien ervan.

Leve Fiep!